Soner Soylu

Teknik referans

Yaw sistemi

Yaw sistemi bütün naseli yatay düzlemde döndürerek rotoru rüzgâra karşı tutar. Yön hatası ne kadar küçükse üretim o kadar yüksek, yükler o kadar düşüktür. Sistem aynı zamanda kuleye inen kabloların fazla bükülmesini önlemek için naseli belirli aralıklarla ters yöne çevirip kabloyu çözer.

Genel referans. Bu sayfa sistemin nasıl çalıştığını ve sahada nelere bakıldığını genel olarak anlatır. Değerler, eşikler, periyotlar ve tork değerleri türbin tipine göre değişir; her zaman üreticinin (OEM) dokümanı esastır.

Ana parçalar

ParçaGöreviSahada neye bakılır
Yaw yatağıNaseli kuleye bağlar ve dönmesini sağlar (yuvarlanmalı ya da kayar tip)Yağlama, tahliye gresi, ses, bağlantı cıvataları
Halka dişli ve pinyonlarSürücülerin torkunu naseli döndürmeye aktarırDiş yüzeyleri, aşınma, yağlama
Yaw sürücüleriMotor, redüktör ve pinyon; birden çok sürücü birlikte çalışırAkım dengesi, redüktör yağı, motor freni
Yaw freniNasel dururken yerinde tutar; tasarıma göre hidrolik kaliper ya da sürtünme elemanlarıBasınç, balata ve disk yüzeyi, gres bulaşması
Rüzgâr yönü sensörüRüzgâr yönünü ölçer (rüzgâr gülü ya da ultrasonik)Montaj sağlamlığı, hizalama, komşu türbinle karşılaştırma
Kablo bükülme takibiKablonun kaç tur döndüğünü izlerSayaç ve sınır anahtarlarının doğruluğu

Nasıl çalışır

Kontrol sistemi rüzgâr yönü ile nasel yönü arasındaki farkı bir süre boyunca ortalar. Fark belirlenen sınırı aşınca frenler tasarıma göre kısmen ya da tamamen bırakılır, sürücüler naseli döndürür, hedefe ulaşınca frenler yeniden tutar. Kısmen bırakılan frenlerde kalan artık basınç hareketi yumuşatır; bu basınç doğru değilse nasel ya savrulur ya da sıçramalı döner.

Sık arızalar ve ilk bakılacak yer

BelirtiÖnce neye bakılır
Nasel ileri geri dönüyor (hunting)Rüzgâr yönü sensörü montajı ve hizası, fren basıncı, dişli boşluğu
Yaw sırasında ses, vuruntuDişli ve pinyon, fren yüzeyleri, yatak yağlaması
Tahliye gresinde metalNokta nokta gres numunesi, yağlama hattı ve dağıtıcı
Sürücü akımları dengesizİlgili sürücünün motoru, freni ve redüktörü
Sürekli yön hatası, düşük üretimSensör hizası; komşu türbinlerle yön karşılaştırması
Kablo çözme hatalarıKablo sayacı ve sınır anahtarları

Periyodik bakımda

  • Fren basıncı ve fren yüzeylerinin kontrolü.
  • Yatak ve dişli yağlaması; tahliye gresinin gözlenmesi.
  • Sürücü redüktörlerinde yağ seviyesi ve sızıntı.
  • Rüzgâr yönü sensörünün montajı ve hizası.
  • Bağlantı cıvatalarının OEM periyodu ve yöntemiyle kontrolü.

Güvenlik

Yaw hareketi sırasında dişli ve pinyon çevresinde ezilme riski vardır; bakım için yaw OEM talimatına göre kilitlenir. Nasel tepesindeki sensör işleri yalnız uygun hava koşullarında ve yüksekte çalışma ekipmanıyla yapılır.

Soner SoyluRüzgâr türbini saha servis teknikeri