Teknik referans
Dişli kutusu
Dişli kutusu, dakikada birkaç ile birkaç on tur arasında dönen rotoru, jeneratörün ihtiyaç duyduğu çok daha yüksek devire çıkarır. Dişli kutulu türbinlerde en pahalı ve en uzun duruşa yol açabilen bileşenlerden biridir; bu yüzden erken uyarıları okumak çok değerlidir.
Genel referans. Bu sayfa sistemin nasıl çalıştığını ve sahada nelere bakıldığını genel olarak anlatır. Değerler, eşikler, periyotlar ve tork değerleri türbin tipine göre değişir; her zaman üreticinin (OEM) dokümanı esastır.
Yapı
MW sınıfı türbinlerde dişli kutusu çoğunlukla bir ya da iki planet kademesi ile bir ya da iki helisel kademeden oluşur. Planet kademeler büyük torku küçük hacimde taşır, helisel kademe devri yükseltip çıkış milini jeneratör hizasına getirir. Gövde, tork kolları ve elastik destekler üzerinden ana şasiye bağlanır.
Yağlama ve soğutma devresi
| Parça | Görevi | Sahada neye bakılır |
|---|---|---|
| Pompa | Yağı dişlilere ve rulmanlara basar | Basınç sinyali, ses |
| Filtreler | Parçacıkları tutar | Fark basıncı, değişim periyodu |
| Termostatik vana | Yağ soğukken soğutucuyu atlatır, ısınınca soğutucuya yollar | Soğutucu giriş ve çıkışı arasında sıcaklık farkı |
| Yağ–hava soğutucusu ve fan | Isıyı dışarı atar | Yüzey temizliği, fanın çalışması |
| Isıtıcı | Soğuk havada yağı çalışma sıcaklığına getirir | Soğuk iklimde çalışması |
| Havalandırma (breather) filtresi | Gövdeyi nefes aldırırken nemi ve tozu tutar | Doygunluk, çevresinde yağ izi |
Sensörler ve izleme
Yağ sıcaklığı, rulman sıcaklıkları, yağ basıncı ve filtre fark basıncı en sık bulunan sinyallerdir. Birçok türbinde durum izleme sistemi (CMS) titreşimi sürekli kaydeder; bazılarında yağdaki parçacıkları sayan sensör vardır. Sıcaklık tek başına değil, güçle ve komşu türbinlerle birlikte okunur.
Sık arızalar ve ilk bakılacak yer
| Belirti | Önce neye bakılır |
|---|---|
| Aynı güçte komşulardan sıcak | Yağ seviyesi ve sızıntı, soğutucu, termostatik vana, filtre |
| Tek rulman sıcaklığı ayrışıyor | CMS spektrumu, yağda metal, endoskop |
| Yağ sızıntısı | Mil keçeleri, rakorlar, tapa ve contalar, havalandırma filtresi |
| Yağda su ya da bozulma | Yağ analizi, havalandırma filtresi, soğutucu |
| Yeni bir ses ya da titreşim | CMS eğilimi, endoskop muayenesi |
Teşhis araçları
- Sıcaklık–güç karşılaştırması: aynı güçte komşu türbinlerle.
- Durum izleme (CMS): dişli ve rulman frekanslarındaki eğilim.
- Yağ analizi: metal, su, viskozite ve katkı durumu.
- Endoskop: dişli yüzeyleri ve rulman yolları; OEM ya da uzman ekip.
Periyodik bakımda
- Yağ seviyesi ve sızıntı turu.
- Filtre değişimi ve fark basıncının takibi.
- Yağ numunesi OEM periyodunda.
- Soğutucu temizliği ve fan kontrolü.
- Tork kolları ve elastik desteklerin kontrolü.
Güvenlik
Dönen miller, sıcak yağ ve sıcak yüzeyler başlıca risklerdir. Muayene ve numune işlemleri OEM talimatına göre türbin uygun moda alındıktan sonra yapılır; dönen ekipmanın kapakları çalışma sırasında açılmaz.