Saha Aracı
Cıvata Germe Hesaplayıcısı
Rüzgâr türbini kanat montajı, nacelle bağlantıları, gearbox flanş'leri ve rotor bobu için bolt tension (cıvata gerginliği) hesaplamaları. Montaj kuvveti → Torque dönüşümü, piston press sıkması.
Bolt Tension — Montaj Kuvveti Dönüşümü
Hedef germe kuvveti
—
Piston Presle Sıkma Tabloları
Rüzgâr türbininde kanat montajı veya gearbox flanş'leri genellikle piston press ile yapılır. İstenen tension'ı ayarlamak için piston basıncı tablosu:
M20 Bolt — Grade 8.8 (ISO 898)
| İstenen Tension (kN) | Piston Basıncı (bar) | Piston Hava Çıkışı (L/min @ 7 bar) | Tahmin Zaman |
|---|---|---|---|
| 50 kN | 10-12 bar | 15-20 | 5-10 sn |
| 100 kN | 20-25 bar | 30-40 | 8-12 sn |
| 150 kN | 30-35 bar | 45-55 | 10-15 sn |
| 200 kN | 40-45 bar | 60-70 | 12-20 sn |
M24 Bolt — Grade 10.9
| İstenen Tension (kN) | Piston Basıncı (bar) | Piston Hava Çıkışı (L/min @ 7 bar) | Tahmin Zaman |
|---|---|---|---|
| 100 kN | 15-18 bar | 25-30 | 6-10 sn |
| 150 kN | 22-27 bar | 40-50 | 10-15 sn |
| 200 kN | 30-35 bar | 55-65 | 12-18 sn |
| 250 kN | 40-50 bar | 70-85 | 15-25 sn |
| 300 kN | 55-65 bar | 90-110 | 20-30 sn |
M30 Bolt — Grade 10.9 (Kanat Root Flange)
| İstenen Tension (kN) | Piston Basıncı (bar) | Piston Hava Çıkışı (L/min @ 7 bar) | Tahmin Zaman |
|---|---|---|---|
| 200 kN | 20-25 bar | 35-45 | 10-15 sn |
| 300 kN | 30-40 bar | 55-70 | 15-25 sn |
| 400 kN | 45-55 bar | 80-100 | 20-35 sn |
| 500 kN | 60-75 bar | 110-130 | 30-40 sn |
Not: Piston basıncı, piston ekranı kalitesi, hava sıcaklığı, yağlanma durumuna göre değişir. Başlangıç tahminidir; dinamometre ile kontrol mutlaka yapılmalıdır.
Load Cell (Dinamometre) ile Montaj Verifikasyonu
Piston press ile sıkma işleminden sonra, çekme cihazı veya load cell ile tension'ı kontrol edilir. Protokol:
- Load cell (600 ton kapasitesi tipik): Bolt üstüne yerleştir
- Önceki Baseline: Yüksüz okuması = 0 ± 0.5 kN
- Kalibre çekme cilindri: Piston press ile monte edilen bolts'u hafifçe çek
- Okunan değer: Hedef tension'ı kontrol et (±5% tolerans normal)
- Dokumentasyon: Her bolt için load cell okuması kaydedilmeli
Kanat Montaj Örneği: 8 adet M30 bolt, her biri 250 kN tension hedefi. Load cell okuma: 248 kN, 252 kN, 251 kN ... (tüm 250 ±5% içinde = başarılı)
Hesaplama Formülleri
Bolt Tension Tahmin Formülü
T = (C × d × F_y × S) / 1000
- T: Tension (kN)
- C: Tension coefficient (0.75 daha kuru yüzeyler için)
- d: Bolt çapı (mm)
- F_y: Yield strength (Grade 8.8 = 640 MPa, Grade 10.9 = 900 MPa)
- S: Güvenlik faktörü (genellikle 0.75, %75 yield strength'in altında tutmak)
Piston Basıncı Tahmini
P = T / A_piston
- P: Gerekli piston basıncı (bar)
- T: İstenen tension (kN)
- A_piston: Piston kesit alanı (cm²)
Kontrol: Torque Dönüşümü (Başlangıç Tahmini)
Torque (N·m) ≈ T (kN) × d (mm) × 0.4
- Piston sıkması kontrol edilmediyse, eski montajlar için torque wrench referansı olarak
- Tam doğru değil, fakat ±15% tahmini
Güvenlik Notları
- Basınçlı Hava Sistemi: Piston sisteminde hava sızıntısı denetimi yapılmalı (haftada 1x)
- Aşırı Tension Riski: Bolts'ü %80 yield üzerinde sıkma → Gerilme çatlaması, ani kırılma
- Altı Tension Riski: Titreşim altında bolts gevşeme ve kaymalar → Arıza
- Çapraz Sıkma (Star Pattern): Her bolt'un eşit tension almasını garantilemek için çapraz sıra sıkma (yıldız deseni)
- Kontrol Sonrası Kaydı: Tüm tension okumalarını dokumentasyon yapısı'na kaydedilmeli (OEM şartları)